1 dk okuma · 22 Kasım 2026 08:04
Andromeda’da olası yıldız birleşmesi gözlendi
Bir kırmızı devdeki parlaklık değişimleri ve patlama, eş yıldızını içine alma sürecinin ilk gözlemi olabilir.

Gökbilimciler, yaklaşık 2,5 milyon ışık yılı uzaklıktaki Andromeda Galaksisi’nde bir yıldızın eşini içine alma sürecini ilk kez gözlemlemiş olabilir. WNTR23bzdiq adlı kırmızı devdeki parlaklık değişimleri ve 2025’in sonlarına doğru yaşanan patlama, uzun süredir teorik olarak öngörülen yıldız birleşmesine ilişkin bulgular sundu.
Güneş’in yaklaşık 7 katı kütleye ve 350 katı genişliğe sahip yıldızın parlaklığındaki değişim 2023’te fark edildi. NEOWISE uzay teleskobu ile Kaliforniya’daki Palomar Gözlemevi’nde bulunan WINTER teleskobunun verileri incelendiğinde, parlaklık artışının 2018’de başladığı belirlendi.
Araştırmacılar, artışın kırmızı devin eş yıldızını içine almaya başlamasından kaynaklanmış olabileceğini düşünüyor. Bu senaryoda eş yıldızın devin merkezine ilerlerken çevresindeki maddeyle etkileşmesiyle açığa çıkan ısı ve enerji, sistemin parlaklığını artırdı.
Kırmızı devde 2025’in sonlarına doğru büyük miktarda ışığın açığa çıktığı şiddetli bir patlama meydana geldi. NASA’nın James Webb Uzay Teleskobu yıldızı patlamadan 47 gün sonra gözlemledi; elde edilen veriler patlamanın özelliklerinin ayrıntılı incelenmesini sağladı.
Araştırma ekibi, patlamanın Güneş’in kütlesinin yaklaşık yüzde 70’i kadar kütleye sahip eş yıldızın kırmızı devin merkezine çarpmasıyla gerçekleştiğini düşünüyor. Patlamada uzaya saçılan maddenin kütlesinin ise Güneş’in kütlesinin yaklaşık 0,1 ila 0,2 katı olduğu tahmin ediliyor.
Araştırmanın başyazarı astrofizikçi Viraj Karambelkar, bu sürecin etkilerini saptamanın zorluğuna dikkat çekti. Karambelkar, küçük değişimleri yakalamak için uzun süre gözlem yapan hassas teleskoplara ihtiyaç olduğunu belirtti.
Bilim insanlarının Bao adını verdiği sistemde iki yıldız birleşerek tek bir yıldıza dönüşmüş olabilir. Diğer olasılık ise iki yıldızın da hayatta kalıp birbirlerine çok daha yakın bir yörüngeye yerleşmesi.
Hangi senaryonun gerçekleştiğinin belirlenmesi için gözlemler sürüyor. Patlamayla ortaya çıkan maddenin zamanla dağılması ve sistemin yeniden dengelenmesi, yıldızların son durumunu ortaya çıkarabilir; araştırmacılar Nancy Grace Roman Uzay Teleskobu ve Vera Rubin Gözlemevi’nin benzer olayların tespitine katkı sunmasını bekliyor.

